Πέμπτη, 25 Νοεμβρίου 2010

Ερωτισμός και τέχνη..


Μαθαίνω σήμερα, πως διοργανώνεται στο ‘Ετουάλ’, ένα κινηματογραφικό ‘φεστιβάλ’ ‘γυμνού σώματος’. Το αφιέρωμα θα διαρκέσει μέχρι την 2η Δεκεμβρίου και κάθε ημέρα θα προβάλλονται τρείς απ’ τις 25 περίπου ταινίες.




Παρελαύνουν σκηνοθέτες απ’ τον Παζολίνι μέχρι τον Τίντο Μπρας, κι απ’ τον Φέρρη μέχρι τον Κούνδουρο. Ταινίες απ’ το ‘Σαλό, 120 ημέρες στα Σόδομα’ μέχρι την ‘Μαλίτσια’ κι απ’ την ‘Ιστορία της Ο’ μέχρι τους ‘Τεμπέληδες της έφορης κοιλάδας’.



Είναι φανερό, απ’ τους τίτλους που διαβάζουμε, πως τίποτε άλλο δεν συνδέει μεταξύ τους αυτές τις ταινίες, εκτός απ’ την απεικόνιση του γυμνού σώματος, αφού μπορεί κανείς ανάμεσα σε αριστουργήματα να βρει εμπορικές υπερπαραγωγές, ανάμεσα σε πολιτικές ταινίες, cult movies. Το γεγονός μάλιστα, διοργανώνεται με αφορμή την έκδοση ενός βιβλίου του Γιάννη Σολδάτου με τον επικεντρωμένο τίτλο ‘Η ιστορία του γυμνού στον κινηματογράφο’.


Ο ερωτισμός στην τέχνη είναι κάτι αναμφίβολο. Απ’ την ζωγραφική μέχρι το κόμιξ, την μουσική, τον χορό, το θέατρο, αλλά και την πεζογραφία ή την ποίηση. Σαν να υπάρχει μια υπόγεια επικοινωνία ανάμεσα στην τέχνη και την πορνογραφία, εάν ορίσουμε την τελευταία σαν την απεικόνιση της σεξουαλικής πράξης με στόχο τον ευθέως σωματικό ερεθισμό του θεατή. Υπό την έννοια αυτή, το τοπίο θολώνει και η ‘εμπορική’ διάσταση του φαινομένου, καθώς ποτέ δεν έπαψε το ‘γυμνό να πουλάει’. Προσωπικά, δεν μπορώ να μεμφθώ τον θεατή που προσέρχεται να δει μια ‘τολμηρή’ ταινία, λόγω ακριβώς της ‘τόλμης’ της, περισσότερο απ’ τον σκηνοθέτη που μισοκλείνει το ‘τολμηρό’ του μάτι σ’ αυτόν ακριβώς τον ‘ηδονοβλεψία’ θεατή.




Στις σκοτεινές εποχές μας υποτίθεται πως η καθαρή πορνογραφία έχει απενοχοποιηθεί. Πράγματι, παρά τα πραγματικά εγκλήματα που ‘κρύβονται’ πίσω της, με κύριο και φοβερότερο την παιδοφιλία που ποτέ δεν πρέπει να μας διαφεύγει, όταν θέλουμε να παραστήσουμε τους ‘άνετους’, ποτέ δεν ήταν ευκολότερα προσβάσιμη. Γκουγκλάροντας απλά, την λέξη ‘sex’ θα ξεπεράσουν τα μερικά εκατομμύρια, οι διευθύνσεις που θα κατεβάσει σε μερικά κλάσματα του δευτερολέπτου η μηχανή αναζήτησης. Ελάχιστοι, θα χρειαστεί να ‘πληρώσουν’ και μόνο για εξαιρετικά εξειδικευμένα γούστα. Όλα τα υπόλοιπα, παρέχονται δωρεάν !




Η ‘χρυσοφόρα’ πορνογραφία του 70, έχει τελειωτικά χρεοκοπήσει. Λίγες ευκαιρίες έχουν απομείνει στους επαγγελματίες του είδους, που αναζητούν περιπτώσεις όπως του κανιβαλισμού μιας ‘διασημότητας’ –τύπου Τζούλιας, ή της υποτιθέμενης ‘ανακάλυψης’ ενός νέου είδους (τελευταία φοριέται πολύ η γυναικεία πορνογραφία), που κι αυτές μέσα σε λίγες μέρες, γίνονται χώμα στα δάχτυλά τους, αναρτημένες δωρεάν στον δίκτυο..


Για τον αρχαίο –μη χριστιανικό- κόσμο, τόσο η τέχνη, όσο και η ερωτική πράξη, εκκινούσαν και οι δύο απ’ το ιερό. Σοκαρισμένοι οι ανασκαφείς αρχαιολόγοι της Πομπηίας, βάλθηκαν να απαριθμούν εκατοντάδες ‘πορνεία’ σ’ όλη την πόλη, με βάση τις τοιχογραφίες ερωτικών περιπτύξεων που αποκάλυπτε η σκαπάνη τους, μέχρι που κατάλαβαν, πως δεν μπορούσε μια πόλη να διαθέτει τόσα πολλά και πως, απλά τότε στις κρεβατοκάμαρές τους οι Ρωμαίοι, δεν θεωρούσαν καθόλου ντροπή να ζωγραφίζουν κάτι τις ‘αλμυρούτσικο’ για την ..όρεξη ! Ούτε πάντως η νέα θρησκεία κατάφερε πολλά, στο ζήτημα αυτό, θα έλεγα μάλιστα, πως ίσως και να εμπλούτισε την χαριτωμένη λίστα των ‘αμαρτιών’ μας, με πικάντικες απαγορεύσεις, ίσα-ίσα για να μπορεί κάθε Χριστιανός να …υποκύπτει.


Έκτοτε, τέχνη και πορνογραφία πορεύτηκαν πάντοτε σαν αδελφές. Μόνο που η μια ήταν δοξασμένη και τίμια, ενώ η άλλη αποτελούσε την ‘κρυμμένη ιστορία του πολιτισμού’ μας. Ποτέ πάντως δεν έπαψαν να ..μιλάν στο τηλέφωνο οι δυο τους. Και δεν είναι μόνο όταν η τέχνη, ακόμη και ενός Παζολίνι, ενός Ναγκίσα Οζίμα ή ενός Φελίνι, βούταγε την πένα της στο κατακόκκινο μελανοδοχείο του ‘ερεθιστικού’. Υπήρχε πάντα και η αντίστροφη πορεία. Λίγο απέχουν τα σχεδόν ακίνητα πλάνα του πορνογράφου Σαλιέρι από τα κάδρα Αναγεννησιακών πινάκων. Κανείς δεν μπορεί να μην αντιληφθεί τον ακαδημαϊκό ζωγράφο Σερπιέρι, καθώς απολαμβάνει την Ντρούνα του (φώτο) σε απίθανα ερωτικά συμπλέγματα. Κανείς δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει την καλλιτεχνική ιδιοφυία ενός Μίλο Μανάρα. Ο καθαρός ερωτισμός πάει με την τέχνη, ή ...απουσιάζει μαζί της.




Δεν διάβασα το βιβλίο του κ. Σολδάτου. Θα με ενδιέφερε. Πολλές απ’ τις ταινίες που θα προβληθούν τις έχω δει …στο μακρινό παρελθόν, όπως φαντάζομαι και οι περισσότεροι. Ξέρω, πως εάν τις έβλεπα ξανά, τώρα, θα είχα εντελώς άλλη αίσθηση. Εάν έχω καταλάβει κάτι για τον ερωτισμό, στα πενήντα μου, είναι πως αυτό το πράγμα ποτέ δεν μένει …σταθερό ! Όπως, σταθερή δεν μένει και η απόλαυση της τέχνης. Τελικά, δεν είναι ο χρόνος που περνά. Μάλλον εμείς ‘περνάμε’ μέσα του….

8 σχόλια:

  1. Θανάση από όλες τις γυμνές γυναίκες...προτιμώ αυτές που μπορώ να αγγίξω! Εξάλλου τι νόημα έχει να βλέπεις αν δεν μπορείς να αγγίξεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλημέρα,Θανάση,
    Συμφωνώ με τον Ταξιδευτή, δοκίμιο, και μάλιστα πάνω σε ένα δύσκολο από τη φύση του θέμα που εύκολα μπορεί να γλιστρήσει στο αγοραίο και "ερεθιστικό" ύφος.
    Κάτι ανάλογο και με το γυμνό στην τέχνη ή στην πορνογραφία: μπορεί να προκαλέσει ανώτερα αισθητικά και πνευματικά ερεθίσματα ή να γαργαλήσει απλώς τις αισθήσεις και να δώσει...ένα χέρι βοηθείας στη σεξουαλικότητά μας. Καλό και άγιο και το δεύτερο και απόλυτα αναγκαίο για πολλούς ανθρώπους, εκτός βέβαια από τις αρρωστημένες εκτροπές που αναφέρεις (παιδοφιλία), αλλά όταν πραγματωθεί ο πρώτος στόχος, καταξιώνεται όχι μόνο το γυμνό, μα και η ίδια η ανθρώπινη ύπαρξη, μέσω της τέχνης.
    (Δες την τελευταία σκηνή στο Σαλό, που μετά από το όργιο διαστροφών του φασισμού, δυο όμορφα νέα παιδιά κάνουν έρωτα, με τον "απαγορευμένο" για τη βίλα των οργίων τρόπο και είναι σαν το καθαρό νεράκι που ξεπλένει τα μάτια και την ψυχή μας, από όλα όσα έχουν προηγηθεί.)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλημέρα Ταξιδευτή.

    Ευχαριστώ για τα καλά λόγια, όχι βέβαια και δοκίμιο ..μισή σελίδα...

    Τέλος πάντων...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Νίκο καλημέρα...

    Εντάξει, αλλά, πριν ...καταφέρουμε να τις αγγίξουμε, πρώτα τις βλέπουμε, και κυρίως τις ...φανταζόμαστε. Είναι κι αυτό μέρος του παιχνιδιού. 'Από τα μάτια πιάνεται...'.....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καλημέρα Γυριστρούλα..

    Τα ζητήματα αυτά είναι πάντα απολύτως προσωπικά βέβαια, αλλά αναμφίβολα η τέχνη είναι κάτι ερωτικό. Ακόμη και με την ευρύτερη φροϊδική άποψη των συμβόλων, του 'διάχυτου ερωτισμού' κλπ.

    Στην μίζερη εποχή μας, δεν είναι τυχαίο που ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ (ερωτισμός και τέχνη) είναι υποβαθμισμένα.

    Βλέπει κανείς τηλεόραση, δέκα σήριαλς παράγονται και παίζονται κάθε χρονιά, που όμως δεν βλέπονται. Η τέχνη απουσιάζει στο 99%. Όσο για τον ερωτισμό τους, άστα να πάν. Το γυμνό γίνεται απλή έκθεση. Ο αναστεναγμός, ψεύτικος. Η εξομολόγηση, αστεία...

    Ο Ασκητής πάντως, κάπου δήλωσε πως η ..οικονομική κρίση κάνει καλό στο ..σεξ !! Δεν ξέρω τί ακριβώς εννοούσε. Βέβαια, δεν υπάρχει πιό ...αντιερωτικός σεξολόγος απ' τον Ασκητή :)))))))....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Θάνο σε καλημερίζω εγκάρδια! Πολύ ενδιαφέρουσα και ακριβής η ανάρτησή σου. Για τον συγκεκριμένο κινηματογράφο θυμάμαι τις μέρες που ήταν να παιχτεί η... Εμμανουέλα!! Δευτέρα μεσημέρι στις 4 στηθήκαμε απ' έξω να προλάβουμε να τη δούμε πριν την "κόψει" η λογοκρισία εξαιτίας των αντιδράσεων της ιεράς συνόδου! Σήμερα -όπως ακριβώς το περιγράφεις και συ- αν βλέπαμε αυτή την ταινία θα μας δημιουργούσε εντελώς διαφορετικά συναισθήματα απ' ότι τότε. 'Ετσι νομίζω πως είναι όμως τα ανθρώπινα... Αλλάζουν με το πέρασμα των χρόνων, με τη μεταβολή των συνθηκών, με την εξέλιξη των αναγκών και του marketing... Να είσαι καλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ευάγγελε καλησπέρα. Είμαστε ίσως η τελευταία γενιά που περάσαμε την εφηβεία μας μέσα σε τέτοιου είδους 'απαγορεύσεις'. Δεν ξέρω αν μας βγήκε σε καλό ή σε κακό. Κάθε νόμισμα έχει πάντα δύο όψεις.
    Πολλοί της γενιάς μας ίσως να μην μπόρεσαν ποτέ να ξεπεράσουν την ενοχή. Κακό. Οι σημερινές γενιές απ' την άλλη, βιάζονται πολύ να 'αδιαφορήσουν', να φορέσουν την μάσκα του 'χορτασμένου'. Επίσης κακό.
    Γιαυτό και λέω, αυτά είναι πολύ προσωπικά πράγματα. Πέρα απ' την κοινωνία, τη μόδα, τις 'συνθήκες', τις θρησκείες, υπάρχει πάντα και η ιδιαίτερη ιστορία του κάθε ενός μας. Υπάρχουν 'χαρακτήρες' σ' αυτό το 'δράμα'.

    ΑπάντησηΔιαγραφή